วิธีการเล่นวอลเลย์บอล เป็นสิ่งที่คนชอบกีฬาหลายคนอยากเรียนรู้ เพราะวอลเลย์บอลเป็นกีฬาที่เล่นได้ทุกเพศทุกวัย ไม่ว่าจะในร่มหรือกลางแจ้ง
บทความนี้จะพาไปทำความรู้จักกับ ประวัติ วอลเลย์บอล และ กติกาวอลเลย์บอล 10 ข้อ แบบครบถ้วน เพื่อให้ผู้เริ่มต้นเข้าใจกีฬาชนิดนี้ได้อย่างชัดเจน
ประวัติวอลเลย์บอล
ประวัติ วอลเลย์บอล มีจุดเริ่มต้นในปี ค.ศ. 1895 โดยนายวิลเลียม จี. มอร์แกน ผู้อำนวยการฝ่ายพลศึกษาของสมาคม Y.M.C.A. เมืองโฮลโยค มลรัฐแมสซาชูเซตส์ สหรัฐอเมริกา
เขาต้องการสร้างกีฬาที่เล่นได้ในร่มช่วงฤดูหนาว โดยได้แรงบันดาลใจจากการดูการแข่งขันเทนนิส
จุดกำเนิดชื่อ มินโทเนตต์
ในช่วงแรก มอร์แกนตั้งชื่อกีฬานี้ว่า มินโทเนตต์ (Mintonette) โดยใช้ยางในลูกบาสเกตบอลเป็นลูกบอลก่อน แต่เบาเกินไปจึงเปลี่ยนมาใช้ยางนอก ซึ่งกลับหนักเกินไปอีก
ในที่สุดเขาสั่งผลิตลูกบอลเฉพาะจากบริษัท A.G. Spalding and Brothers ขนาดเส้นรอบวง 25–27 นิ้ว น้ำหนัก 8–12 ออนซ์ ถือเป็นลูกวอลเลย์บอลต้นแบบชุดแรกของโลก
อ้างอิง: sanook
เปลี่ยนชื่อเป็นวอลเลย์บอล
ในปี ค.ศ. 1896 งานสัมมนาผู้นำพลศึกษาที่วิทยาลัยสปริงฟิลด์เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ
ศาสตราจารย์ Alfred T. Halstead แนะนำให้เปลี่ยนชื่อจากมินโทเนตต์เป็น วอลเลย์บอล (Volleyball) เพราะสอดคล้องกับลักษณะการตีลูกลอยข้ามตาข่ายไปมา
ชื่อใหม่นี้ได้รับการยอมรับอย่างรวดเร็ว และ ประวัติ วอลเลย์บอล ก็เริ่มแพร่หลายจากสหรัฐอเมริกาออกไปทั่วโลกนับตั้งแต่นั้น
การแพร่หลายสู่นานาชาติ
หลังการเปลี่ยนชื่อ วอลเลย์บอลขยายออกไปอย่างรวดเร็ว โดยในปี ค.ศ. 1900 เผยแพร่ไปยังแคนาดาและอินเดีย ปี ค.ศ. 1910 ถึงฟิลิปปินส์ และปี ค.ศ. 1913 ถึงประเทศจีน
ปี ค.ศ. 1947 มีการก่อตั้งสหพันธ์วอลเลย์บอลนานาชาติ (FIVB) ขึ้นที่กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส เพื่อกำกับดูแลกีฬาชนิดนี้ในระดับโลก
วอลเลย์บอลในประเทศไทย
วอลเลย์บอลเข้ามาในไทยช่วงต้นศตวรรษที่ 20 โดยไม่มีหลักฐานยืนยันวันที่แน่ชัด ในระยะแรกนิยมเล่นในหมู่ชาวจีนและชาวญวนก่อนแพร่หลายไปยังสถาบันการศึกษาและสโมสรต่างๆ
ต่อมามีการแข่งขันวอลเลย์บอลอย่างเป็นทางการทั้งระดับภาคและระดับประเทศ จนกลายเป็นกีฬาที่ได้รับความนิยมอย่างกว้างขวางในไทย โดยเฉพาะในกลุ่มนักเรียนและนักศึกษา
วิธีการเล่นวอลเลย์บอลเบื้องต้น
วิธีการเล่นวอลเลย์บอลคือการส่งลูกบอลข้ามตาข่ายโดยไม่ให้ตกพื้นในแดนของตัวเอง แต่ละทีมมีผู้เล่น 6 คน และสามารถสัมผัสลูกได้สูงสุด 3 ครั้งก่อนส่งข้ามฝั่ง
จุดมุ่งหมายหลักคือทำให้ลูกบอลตกลงในแดนฝ่ายตรงข้ามเพื่อได้คะแนน หรือทำให้ฝ่ายตรงข้ามเล่นผิดพลาด จึงต้องใช้ทั้งทักษะและความร่วมมือในทีม
ทักษะพื้นฐานในการเล่นวอลเลย์บอล
ผู้เริ่มต้นควรฝึกทักษะพื้นฐานเหล่านี้ก่อนลงสนาม
- การเสิร์ฟ คือการเริ่มต้นเกมด้วยการตีลูกข้ามตาข่ายไปยังแดนฝ่ายตรงข้าม
- การรับเสิร์ฟด้วยมือล่าง (อันเดอร์) ใช้รับลูกที่บินมาต่ำ
- การเซตบอล ใช้นิ้วมือส่งลูกเพื่อเตรียมให้เพื่อนตบ
- การตบบอล คือการโจมตีหลักที่ใช้ทำคะแนน
- การบล็อก ใช้สกัดกั้นลูกตบของฝ่ายตรงข้ามหน้าตาข่าย
อ้างอิง: wikiHow
ตำแหน่งผู้เล่นในสนาม
ผู้เล่นวอลเลย์บอล 6 คนในสนามแบ่งตามตำแหน่งชัดเจน เพื่อให้ทีมทำงานประสานกันได้ดี แต่ละตำแหน่งมีหน้าที่แตกต่างกัน
ตำแหน่งหลักประกอบด้วย Setter (S) ทำหน้าที่เซตบอล, Outside Hitter (OH) ตีด้านนอก, Middle Blocker (MB) ตีกลางและบล็อก, Opposite (OP) ตีด้านขวา และ Libero (L) ผู้เล่นรับอิสระที่สวมเสื้อสีต่างจากทีม
เมื่อทีมได้คะแนนจากฝ่ายเสิร์ฟ ผู้เล่นจะหมุนตำแหน่งตามเข็มนาฬิกา ทำให้ทุกคนได้เล่นทุกตำแหน่งตามลำดับ
อ้างอิง: nutzaz
กติกาวอลเลย์บอล 10 ข้อ ที่ควรรู้
กติกาวอลเลย์บอล 10 ข้อ เหล่านี้ครอบคลุมทุกด้านที่สำคัญ ทั้งการนับคะแนนและข้อห้ามในสนาม ผู้เล่นใหม่ควรทำความเข้าใจก่อนลงแข่งขัน
- แต่ละทีมมีผู้เล่นในสนาม 6 คน แบ่งเป็นแดนหน้า 3 คน และแดนหลัง 3 คน
- แต่ละทีมสัมผัสลูกได้สูงสุด 3 ครั้งก่อนส่งข้ามตาข่าย ไม่นับการบล็อก
- ผู้เล่นคนเดียวกันสัมผัสลูกติดต่อกัน 2 ครั้งไม่ได้ ยกเว้นกรณีบล็อก
- ลูกที่ตกในเส้นหรือบนเส้นสนามถือเป็นลูกดี ทำคะแนนให้ฝ่ายโจมตีได้
- ห้ามแตะตาข่ายระหว่างเล่น หากแตะถือว่าเสียคะแนน
- การเสิร์ฟต้องทำจากหลังเส้นหลังสนาม โดยผู้เล่นตำแหน่งหลังขวาเป็นผู้เสิร์ฟ
- ผู้เล่นแดนหลังไม่สามารถตบบอลเหนือระดับตาข่ายจากแดนหน้าได้
- การเล่นแบบ Rally Scoring นับคะแนนทุกแต้มไม่ว่าทีมใดจะเป็นฝ่ายเสิร์ฟ
- เกมหนึ่งเซตจบเมื่อทีมใดทีมหนึ่งได้ 25 แต้มก่อน และนำอีกทีมอย่างน้อย 2 แต้ม
- การแข่งขันส่วนใหญ่ใช้รูปแบบ 3 ใน 5 เซต เซตที่ 5 หากเล่นจะจบที่ 15 แต้ม
สนามและอุปกรณ์ที่ใช้
สนามวอลเลย์บอลมาตรฐานมีขนาด 18×9 เมตร แบ่งออกเป็น 2 แดนเท่าๆ กัน ตาข่ายกั้นกลางสนาม สำหรับชายอยู่ที่ความสูง 2.43 เมตร หญิงอยู่ที่ 2.24 เมตร
ลูกวอลเลย์บอลมาตรฐานมีเส้นรอบวง 65–67 เซนติเมตร และน้ำหนัก 260–280 กรัม อุปกรณ์ที่ดีช่วยให้ วิธีการเล่นวอลเลย์บอล มีประสิทธิภาพมากขึ้น
เทคนิคเพิ่มเติมสำหรับผู้เริ่มต้น
การพัฒนาจังหวะและความสัมพันธ์ระหว่างผู้เล่นในทีมสำคัญมาก การสื่อสารระหว่างเกมช่วยลดความสับสนในแดนได้อย่างดี
การฝึกซ้อมด้วยเกมเล็กๆ เช่น 3 ต่อ 3 บนสนามขนาดเล็ก ช่วยพัฒนาการรับและส่งบอลได้เร็วกว่าการฝึกคนเดียว ผู้ฝึกสอนแนะนำให้เน้นการรับลูกมือล่างก่อนในช่วงเริ่มต้น
ความสม่ำเสมอในการฝึกซ้อมสำคัญกว่าความเร็ว การค่อยๆ พัฒนาทักษะทีละส่วนทำให้เล่นวอลเลย์บอลได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย
บทสรุป
วิธีการเล่นวอลเลย์บอลไม่ยาก หากเข้าใจพื้นฐาน ตั้งแต่ประวัติความเป็นมาของกีฬาที่เริ่มต้นในปี ค.ศ. 1895 ไปจนถึงกติกาวอลเลย์บอล 10 ข้อในปัจจุบัน
กีฬาชนิดนี้เน้นทั้งทักษะ ความสามัคคี และความสนุก ผู้เริ่มต้นสามารถพัฒนาการเล่นได้ด้วยการฝึกซ้อมสม่ำเสมอ เข้าใจกติกา และเรียนรู้จากประสบการณ์จริงในสนาม เพียงเท่านี้ก็พร้อมสนุกกับวอลเลย์บอลได้อย่างมั่นใจ
